تجربهای نو در آموزش؛
پیوند تفکر انتقادی با توازن ذهن و تنفس دیافراگمی در دانشکده علوم توانبخشی
کارگاه آموزشی «تفکر انتقادی، از مشاهده تا تصمیمگیری» با تدریس دکتر مسعود اسلامی در دانشکده علوم توانبخشی برگزار شد؛ کارگاهی که با رویکردی میانرشتهای، علاوه بر آموزش اصول تفکر انتقادی، به نقش عوامل روانشناختی و فیزیولوژیک مؤثر بر تصمیمگیری نیز پرداخت.
به گزارش روابط عمومی دانشکده علوم توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران، این دوره آموزشی در تیرماه ۱۴۰۵ در چهار نشست برگزار شد، سرفصلهای متنوعی شامل مشاهده و پرسشگری، تحلیل اطلاعات، شناسایی فرضهای پنهان، ارزیابی شواهد، اعتبار منابع، سوگیریهای شناختی، مغالطههای منطقی، مدیریت هیجانها و تصمیمگیریهای مبتنی بر شواهد را پوشش داد.
دکتر مسعود اسلامی، مدرس این دوره، در حاشیه برگزاری این کارگاه در خصوص رویکردهای نوآورانه آن بیان کرد: که کیفیت تصمیمگیری تنها به میزان دانش وابسته نیست.
وی خاطرنشان کرد که وضعیت ذهنی و میزان تمرکز فرد نیز نقش تعیینکنندهای در نحوه تحلیل اطلاعات و ارزیابی شواهد دارد. در همین چارچوب، مبانی روشهای «توازن ذهن و تنفس دیافراگمی» (MRDR) بهعنوان یک رویکرد مکمل معرفی شد.
اسلامی در ادامه اظهار داشت: که ایجاد آرامش ذهنی و کاهش استرس، شرایط مناسبتری برای بهکارگیری مهارتهای تفکر انتقادی فراهم میکند.
وی تاکید کرد: که MRDR جایگزین تفکر انتقادی نیست، بلکه میتواند زمینهای برای استفاده مؤثرتر از این مهارتها فراهم آورد.
اسلامی در خصوص نحوه پیشبرد جلسات بیان کرد: که شرکتکنندگان با استفاده از تمرینهای فردی و گروهی، تحلیل مطالعههای موردی و بحث درباره موقعیتهای واقعی، فرصت یافتند تا آموختههای خود را در فضای عملی به کار گیرند.
وی همچنین خاطرنشان کرد: که بررسی نمونههایی از سوگیریهای شناختی، مغالطههای منطقی و نقش هیجانهایی مانند استرس، ترس و امید در تصمیمگیری، از بخشهای مورد استقبال این دوره بوده است.
اسلامی در جمعبندی مباحث اظهار کرد: «تفکر انتقادی زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که ذهن فرصت مشاهده دقیق، تحلیل منطقی و ارزیابی بیطرفانه شواهد را پیدا کند. هر عاملی که تمرکز و آرامش ذهنی را بهبود بخشد، میتواند زمینه مناسبتری برای این فرایند ایجاد کند، اما در نهایت تصمیم درست بر پایه شواهد، استدلال منطقی و مسئولیتپذیری شکل میگیرد.»
وی در انتها تاکید داشت: که برگزاری این کارگاه نشان داد آموزش تفکر انتقادی زمانی اثربخش خواهد بود که در کنار مهارتهای شناختی، به نقش عوامل مؤثر بر کیفیت تفکر نیز توجه شود؛ رویکردی که میتواند زمینهساز طراحی برنامههای آموزشی نوآورانه در حوزه سلامت و توسعه مهارتهای حرفهای باشد.
این کارگاه با شعارِ «تفکر انتقادی به معنای مخالفت با دیگران نیست، بلکه به معنای مسئولانه اندیشیدن، منصفانه قضاوت کردن و شجاعت اصلاح باورها در پرتو شواهد است» به پایان رسید.
گفتنی است: دکتر مسعود اسلامی، پژوهشگر و مبدع روشهای MRDR، بنیانگذار و مدیرعامل شرکت فناور «مهام دانش تنفس» (مدت) است. وی سالهاست که در زمینه علوم تنفس، مدیریت استرس، آموزش مهارتهای شناختی و توسعه کاربردی روشهای MRDR فعالیت پژوهشی و آموزشی دارد.
کامنت