دانشگاه علوم پزشکی ایران
Iran University of Medical Sciences

کلینیک های گفتاردرمانی

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۶/۸/۲۱ | 
کلینیک ها 


کلینیک اختلال بلع نوزادان تا بزرگسالان
اختلال بلع
مشکلات بلع یا دیسفاژی ( (dysphagia نوعی اختلال در بلع غذا محسوب می شود که فرد طی آن از نوعی ناتوانی در قورت دادن و بلع هر گونه غذا و نوشیدنی از دهان به سمت گلو و پایین تر به سمت مری و در نهایت به سمت معده خود رنج می برد.
شیوع:
در گزارشات آماری مختلف، بسته به بیماریهای پزشکی همراه، ویژگی¬ها¬ی جمعیت مورد مطالعه و ابزارهای تشخیصی مورد استفاده ، شیوع اختلال بلع متفاوت ذکر شده است. ببا این وجود می¬توان به این موارد اشاره کرد که اختلال بلع در ۲۹-۶۹ درصد بیماران سکته¬ای ، ۲۴-۳۴ درصد بیماران دارای ام اس و نزدیک به ۸۱ درصد افراد مبتلا به پارکینسون اتفاق می¬افتد. همچنین مشکلات بلع در نوزادان و خردسالان نیز شایع می¬باشد به گونه¬ای که ۲۵-۴۰ درصد کودکان نوپا و مدرسه رو به درجات مختلفی به اختلال بلع مبتلا هستند.
اختلالات بلع می¬تواند در مراحل مختلف بلع اتفاق بیفتد که این مراحل شامل:
مرحله دهانی (oral stage)
مرحله حلقی (pharyngeal stage)
مرحله دهانی : مکیدن، جویدن و انتقال غذا یا مایعات به سمت حلق است.
مرحله حلقی: شامل آغاز بلع، پایین رفتن غذا از گلو، بسته شدن مسیر هوایی برای پیشگیری از وارد شدن مواد غذایی یا مایعات به مسیر هوایی یا آسپیریشن (aspiration) پیشگیری از خفه شدن است.
مرحله مروی: شامل حرکات کرمی شکل در روده و ریخته شدن مواد غذایی از مری به معده است. این مرحله تحت کنترل فرد نیست و به طور غیر ارادی انجام می¬شود.
علت:
 از جمله عوامل فیزیولوژیکی پزشکی که ممکن است منجر به دیسفاژی گردد عبارتند از:
اختلالات عصب شناختی و ضربه مانند :عفونت مغز و ساقه مغز ، پارکینسون، M.S فلج اطفال، دمانس و فلج مغزی ، سکته مغزی و ……
ضایعات ساختاری مانند: وب مادرزادی ، نئو پلاسما، تیرومگالی و ….
بیماریهای بافت تماسی مانند: دیستروفی ماهیچه، پلی میوزیس
اثرات جانبی مانند اثرات ناشی از جراحی، داروها و فیبروز ناشی از رادیولوژی، سوختگیها
ناهنجاریهای مادرزادی یا آناتومیکی مانند: شکاف کام و لب، ناهنجاریهای زبان، شکاف حنجره
گاهی اوقات نمی‌توان علت دیسفاژی را تشخیص داد. با این حال، دیسفاژی عموما به یکی از طبقه بندی‌های زیر تقسیم می‌شود:
دیسفاژی دهانی -حلقی
بیماری‌های مشخصی باعث ضعف عضلات گلو می‌شود و باعث می‌شوند که در هنگام بلع، غذا به سختی از دهان به گلو و مری برود. ممکن است در حین بلعیدن به سرفه بیفتید یا دچار احساس خفگی شوید یا احساس می‌کنید غذا یا نوشیدنی وارد بینی یا نای شما شده است. این مساله منجر به ذات الریه می‌شود. علل دیسفاژی دهانی- حلقی یکی از موارد زیر است:
  • اختلالات عصبی: اختلالات مشخصی مثل فلج چندگانه، دیستروفی عضلانی و پارکینسون باعث  دیسفاژی می‌شود.
  • آسیب عصبی: آسیب دیدگی ناگهانی عصبی، برای مثال ناشی از سرطان یا آسیب دیدگی طناب  نخاعی یا مغز باعث اختلالات بلع می شوند.
  • دیورتیکول حلقی: کیسه کوچکی که ذرات غذا را در گلوی شما جمع می‌کند، که اغلب در بالای مری شکل می‌گیرد و منجر به اشکال در بلع، صدای خرخر، تنفس بد بو، یا پاکسازی مکرر گلو یا سرفه می‌شود.
  • سرطان: بعضی از سرطان‌ها و روش‌های درمان سرطان مشخص مثل پرتودرمانی منجر به اختلال  بلع می‌شوند.
در صورت مشاهده علایم فوق، این فرد باید فوری به آسیب شناس گفتار و زبان (گفتاردرمانگر) ارجاع داده شود. مراجع باید مورد ارزیابی عملکرد بلع قرار گرفته و در صورت لزوم با توجه به نتایج ارزیابی های انجام شده اقدامات لازم جهت درمان مشکلات بلع وی صورت پذیرد. پس درنگ نکنید و با شماره های کلینیک تخصصی دیسفاژی سریعا تماس بگیرید.
نشانه¬ ها و¬ علایم اختلالات بلع در کودکان:
کودکان دارای اختلالات بلع و تغذیه دارای طیف گسترده¬ای از علایم هستند. تمام علایم و نشانه¬ها در تمامی کودکان مشاهده نمی¬شود و بسته به نوع مشکل برخی از علایم را نشان می¬دهند. این علایم شامل:
  • امتناع از خوردن غذا یا مایعات
  • مشکل در خوردن مواد غذایی با بافت های مختلف
  • طولانی شدن مدت زمان تغذیه
  • مشکل در جویدن مواد غذایی
  • مشکل در مکیدن شیر مادر یا شیشه شیر
  • عق زدن یا سرفه کردن هنگام خوردن غذا
  • آبریزش دهانی شدید یا خروج غذا یا مایعات از دهان یا بینی
  • کم بودن وزن کودکان نسبت به همسالان
  • عدم هماهنگی بین تنفس و خوردن (غذا یا مایعات)
  • عفونت¬های تنفسی مکرر
عوامل و بیماری های ایجاد کننده اختلال بلع در کودکان
شکاف کام یا لب
مشکلات مربوط به دندان
بزرگ بودن زبان
بزرگ بودن لوزه
تومور یا وجود توده در گلو
فلج بودن  چین های صوتی
تاخیر رشد
بیماری هایی که اعصاب و ماهیچه ها را درگیر می کنند، مانند سکته، تومور، آسیب های عصبی، ضربه مغزی یا تحلیل عضلات که همگی این موارد می توانند سبب فلج شدن و یا ضعف عملکرد زبان و یا عضلات گلو و مری شوند.
وجود مشکلات رشد قبل از تولد نوزاد (دوران جنینی) در استخوان های جمجمه و ناهنجاری ساختار دهان و گلو (ناهنجاری های سر و صورت)
ناهنجاری های دستگاه گوارش پیش از تولد، مانند فیستول نای
حساسیت دهانی
نشانه های وجود مشکلات بلع در کودکان
سفت شدن بدن کودک در طول غذاخوردن
امتناع کودک از نوشیدن و خوردن
طول کشیدن غذاخوردن کودک
مشکل در جویدن کودک
سرفه کودک در طی غذا خوردن
شکال در هماهنگی تنفسی کودک با خوردن و نوشیدن
تف کردن غذا به بیرون و استفراغ های  مکرر برای خارج کردن غذا
عفونت های تنفسی یا ذات الریه مکرر
عدم وزن گیری و رشد مناسب کودک
عوارض مشکلات بلع در کودکان
تغذیه کم و نامناسب و یا کم شدن آب بدن
ذات‌الریه یا عفونت های مکرر دستگاه تنفسی فوقانی  که ممکن است به بیماری ریوی مزمن منجر شود.
خجالتی شدن کودک و منزوی شدن او و اینکه هرگز دوست ندارد در مقابل دیگران غذا بخورد.
بلع در نوزادان یک عمل فیزیولژیک است که خود¬به¬خود انجام می¬شود و نیاز به یادگیری ندارد، بنابراین اگر دستگاه تغذیه¬ای نوزاد مشکلی نداشته باشد، اختلال بلع با کمترین دخالت درمانی و با تحریک صحیح، به جریان طبیعی بلع هدایت خواهد شد.
اما در صورت مشاهده علایم فوق، این کودک باید فوری به آسیب شناس گفتار و زبان (گفتاردرمانگر) ارجاع داده شود. کودک باید مورد ارزیابی عملکرد بلع و تغذیه قرار گرفته و در صورت لزوم با توجه به نتایج ارزیابی های انجام شده اقدامات لازم جهت درمان مشکلات بلع و تغذیه وی صورت پذیرد.
رفع مشکل بلع در نوزادی علاوه بر اینکه مشکلات تغذیه کودک را در آن هنگام مرتفع می¬کند، احتمالا نقش موثری در تکامل حسی دستگاه گفتار و پیشگیری از بروز اختلال گفتار در آینده خواهد داشت.
پس درنگ نکنید و با شماره های کلینیک تخصصی دیسفاژی سریعا تماس بگیرید.
 

 



کلینیک شکاف کام
  • شکاف لب و کام  Cleft Lip & Palate
شکاف لب و کام یکی از ناهنجاریهای مادرزادی شایع است که در نوزاد انسان مشاهده می شود. شکاف لب و کام نشان دهنده یک واماندگی در اتصال قطعات لب ، سخت کام و نرمکام می باشد که در طی مراحل رشد جنینی رخ می دهد. معمولا والدین از بدو تولد به وجود شکاف لب و کام کودک آگاهی می یابند و باید در مورد مشکلات متعاقب و چگونگی رفع و کاهش آن اقدام نمایند و  اطلاعات و مشاوراتی را توسط متخصصین مختلف دریافت نمایند. درمان و توانبخشی شکافهای لب و کام ، به تیم پزشکی و توانبخشی متشکل از پزشک جراح فک و دهان و صورت ، پزشک متخصص گوش و حلق و بینی ، گفتاردرمانی ،شنوایی شناسی وارتودنسی نیاز دارد . این اقدامات به صورت کار تیمی در صرف وقت و هزینه ها به نفع بیمار خواهد بود.

اقدامات پزشکی و توانبخشی

 
انواع شکاف های لب و کام 
شکاف لب  شکاف کام  شکاف لب و کام



کلینیک صوت و لارنجکتومی 
  • کلینیک تخصصی اختلالات صوت
گروه گفتار درمانی دانشگده علوم توانبخشی افتخار دارد که بیش از ۴۵ سال علاوه بر تربیت دانشجو به درمان اختلالات گفتار و زبان برای هموطنان گرامی نموده است. باعث خرسندی است که این گروه از پیشگامان ارائه خدمات تخصصی به بیماران مبتلا به اختلال صوت بوده است و در حال حاضر نیز به شکل آموزشی و پژوهشی صوت درمانی تخصصی را به مراجعین و معرفی شدگان ارائه می نماید. اغلب بیماران از طرف متخصص حنجره شناس ( یا همان فوق تخصص حنجره) و متخصصین گوش و حلق و بینی به این مرکز معرفی میشوند. ابتدا بیمار مورد ارزیابی تخصصی قرار میگیرد و پس از آن برنامه درمانی فرد مشخص و اجرا میشود. لازم به توضیح است که طول مدت درمان با توجه به نوع و شدت اختلال متفاوت است. در زیر اختلالات صوت به صورت کوتاه توضیح داده شده است.
 
اختلال صوت به معنی این است که بلندی، زیروبمی و یا کیفیت صدای فرد با صدای افراد همسن، همجنس، و مشابه ( از نظر جغرافیایی و فرهنگی) متفاوت باشد و یا اینکه برای آن فرد نامناسب باشد. اختلال صوت به شکل های گوناگونی طبقه بندی میشود. در ساده ترین طبقه بندی، این اختلالات بر حسب منشاء آنها به سه دسته ساختاری (عضوی)، عصبی و عملکردی تقسیم میشوند.
اختلالات ساختاری (عضوی) شامل آن دسته از اختلالات هستند که در اصل با فیزیولژی بدن سروکار دارند، مثلا ناشی از وجود مشکلاتی در سازوکار حنجره، یا مسیر صوتی و سیستم تنفسی است. اختلالاتی مانند ندول یا گره صوتی، التهاب تارهای صوتی و برداشتن حنجره به علت سرطان از این دسته هستند.
اختلالات عصبی شامل آن دسته از اختلالات هستند که ناشی از وجود آسیب در سیستم اعصاب مرکزی (مغز) و یا آسیب به اعصاب محیطی حنجره میشود، و در نهایت منجر به بروز مشکل در صدای فرد میشود. اختلالاتی مانند لرزش صدا، دیسفونی اسپاسمودیک، فلج تار صوتی نیز از این دسته هستند.
اختلات عملکردی شامل آن دسته از اختلالات هستند که به علت بد و نادرست استفاده کردن از حنجره پدید آمده اند. اختلالاتی مانند زنانه (زیر و نازک) بودن صدا در مردان، خستگی صوتی، بی صدایی عملکردی، گرفتگی صدا ناشی از تنش عضلانی نیز از این گروه هستند.
 
برای تماس با ما درنگ نکنید. منتظر تماس شما هستیم!
تلفن: ۰۲۱۲۲۲۲۸۰۵۲   و ۰۲۱۲۲۲۲۸۰۵۱  داخلی ۱۶۰ و ۱۶۱

 
  • مرکزتوانبخشی گفتار افراد لارنجکتومی
گروه گفتار درمانی دانشگده علوم توانبخشی از پیشگامان ارائه خدمات تخصصی گفتار درمانی به بیماران لارنجکتومی است. بیمارانی که به علت سرطان و یا دلایل احتمالی دیگری حنجره آنها برداشته شده است. در شکل رایج این نوع عمل های جراحی، این افراد دیگر قادر نیستند تا از مسیر دهان تنفس کنند و نفس کشیدن آنها تنها از راه مجرایی خواهد بود که روی گردن آنها ایجاد شده است. نتیجه چنین عملی این خواهد بود که فرد صدای خود را از دست می دهد.
ارائه مشاوره و خدمات توانبخشی قبل و بعد از عمل لارنجکتومی به عهده آسیب شناس گفتار و زبان است (طبق شرح وظایفی که در نظام جهانی بهداشت برای گفتار درمانگران مشخص شده است)، به همین دلیل گروه گفتار درمانی دانشکده علوم توانبخشی (د.ع.پ.ا.) با پشتوانه علمی و کادر ورزیده خود اقدام به تاسیس کلینیک تخصصی برای این بیماران نمود.  
 اغلب بیماران از طرف متخصص حنجره شناس ( یا همان فوق تخصص حنجره) و متخصصین گوش و حلق و بینی به این مرکز معرفی میشوند. در صورتی که بیمار قبل از جراحی و برای مشاوره مرجعه نموده باشد، نخست در مورد جراحی و پیامدهای آن توضیحاتی به بیمار و همراهان او داده می شود و سپس نمونه هایی از نحوه صحبت کردن بیماران برای آنها پخش می شود. در نهایت دوباره بیمار به پزشک جراحی معرفی می شود. اگر بیمار پس از برداشتن حنجره مراجعه نماید، نخست ارزیابی و معاینه انجام می شود و سپس برنامه درمانی طرح و اجرا می شود.
روش هایی که فرد لارنجکتومی می تواند با استفاده از آن حرف بزند:
  1. استفاده از پروتز: در این روش با جراحی یک وسیله کوچک در دیواره نایی کار گذاشته می شود. قرارگیری این وسیله به گونه ای است که هوا را از نای (شش) به مری منتقل میکند و جریان هوا باعث ارتعاش لبه مری شده و صدا تولید می شود.
  2.  استفاد از حنجره! الکتریکی: در این روش فرد وسیله ای را که شبیه به میکروفون است روی گردن گذاشته و با فشار دادن دکمه آن صدایی تولید می شود که آن صدا از طریق دیواره حلق به فضای درون حلق و دهان منتقل شده و در نهایت صدا شنیده می شود.
  3. گفتار مروی: در این روش فرد طی یک دوره چند هفته ای یاد میگیرد که هوا را بلعیده و سپس رها نماید. نتیجه این کار ارتعاش سر مری است و باعث می شود تا صدایی تولید شود. این صدا طی روندی به تولید گفتار تبدیل می شود.
بدیهی است که هر یک از این روشها مزیت ها و مشکلاتی دارند. آسیب شناس گفتار با در نظر گرفتن تمام شرایط روش مناسبتر را به بیمار پیشنهاد می کند و وی را در رسیدن به گفتار همراهی نموده و آموزش های لازم را به او خواهد داد.
 
استادان این مرکز از پیشگامان آموزش " گفتار مروی"  در کشور هستند و تاکنون افراد زیادی این روش را فرا گرفته اند. لازم به توضیح است که با توجه به  شرایط بیمار و نوع عمل جراحی، طول مدت درمان متفاوت است. بزودی توضیحات بیشتر و دقیقتری را ارائه خواهیم داد.
 
 
برای تماس با ما درنگ نکنید. منتظر تماس شما هستیم!
تلفن: ۰۲۱۲۲۲۲۸۰۵۲   و ۰۲۱۲۲۲۲۸۰۵۱  داخلی ۱۶۰ و ۱۶۱
 


کلینیک اختلالات گفتار و زبان دوران رشد
 
اختلالات رشدی developmental disorders

اختلالات رشدی یا اختلالات عصبی- رشدی به گروهی از اختلالات اطلاق می­شود که در دوران رشد کودکان پدیدار می شود. این اختلالات، رشد طبیعی کودکان را در بسیاری از جنبه ها اعم از توجه، حافظه، حرکت، درک، بیان و گفتار تحت تاثیر قرار می­دهد. شدت آن در کودکان مختلف می­تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد.
یکی از مهمترین ویژگی های اختلالات رشدی این است که  معمولا از ابتدای تولد در کودک وجود دارد اما می تواند طی سال­های اولیه زندگی نیز ایجاد می شود. اگرچه در برخی از کودکان دچار اختلال رشدی نمی توان به طور دقیق علتی یا عللی را مشخص کرد،  اما به طور کلی می توان دو علت عمده برای این اختلالات برشمارد: عوامل بیولوژیک (عوامل قبل از تولد) و علل بعد از تولد
 


کلینیک اختلالات اکتسابی گفتار وزبان


اختلالات اکتسابی گفتار و زبان، شامل اختلالاتی می شوند که در نتیجه یک آسیب مغزی (مانند سکته مغزی، تشنج، یا ضربه و صدمه به سر) و یا بیماری پیشرونده عصب شناختی(مثل پارکینسون ، ام اس ، آلزایمر ) در مغز افراد رخ می دهند.


 
 اختلالات اکتسابی گفتار و زبان در بزرگسالان شامل آفازی (زبان پریشی) ، دیزآرتری و آپراکسی و انواع آنها می باشند. انواع آفازی متعاقب آسیب به مناطق مختلف قشر مغز در نیمکره غالب ( نیمکره چپ) در دو تقسیم بندی کلی آفازی حرکتی و آفازی حسی توضیح داده می شوند. افازی زیر قشری نیز نوع دیگری از زبان پریشی است که در نتیجه آسیب به مناطق زیر قشری  مثل تالاموس  ایجاد می شود.  آسیب زبانی- شناختی می تواند متعاقب ضایعات و آسیب های نیمکره راست مغز نیز رخ دهد.
دیزارتری اختلال گفتاری  با منشاء عصب شناختی (سیستم عصبی حرکتی مرتبط با گفتار ) است.  دیزآرتری قابل تقسیم به انواع مختلف بر حسب مناطق مختلف آسیب دیده سیستم عصبی مرتبط با گفتار است.  دیزآرتری منتج از ضایعات نورونهای حرکتی فوقانی و تحتانی، دیزارتری مرتبط با آسیب سیستم عصبی اکستراپیرامیدال (مانند بیماری پارکینسون یا بیماری هانتینگتون) و یا دیزارتری مرتبط با آسیب هایی در مخچه.  هر یک از این انواع دیزآرتری به درجات مختلف علایمی از اختلالاتی در تنفس ، آواسازی ، تولید و تشدید گفتار نشان می دهند ، وضوح گفتار بیمار را برای دیگران دشوار می سازند و در  تواناییهای ارتباط کلامی بیمار تاثیر نامطلوب می گذارند.
 اغلب بیماران با اختلالات اکتسابی گفتار و زبان از طرف متخصصین مغز و اعصاب به بخش گفتاردرمانی  ارجاع داده می شوند. بیماران پس از مراجعه توسط متخصصین این مرکز بطور تخصصی مورد ارزیابی کامل قرار می گیرند. برنامه درمانی هر بیمار متناسب با اختلالاتی که در حوزه های مختلف زبان و گفتار دارد، توسط متخصصین طراحی و اجرا می شود.

دفعات مشاهده: 2521 بار   |   دفعات چاپ: 146 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر